Jarvis – Hursey và cú bắt tay bóng bàn Anh – Trung tại WTT China Smash

12 giờ 05 phút trưa nay theo giờ London – tức 18 giờ 05 phút giờ Hà Nội – Tom Jarvis sẽ bước vào trận đấu đầu tiên thuộc vòng 1 WTT Champions Macao. Lá thăm đưa tay vợt hạng 45 thế giới chạm trán Sora Matsushima, tay vợt số 3 thế giới. Với một cầu thủ đang cần tích điểm, đó là một cánh cửa quá hẹp. Nhưng nếu chỉ nhìn vào thắng bại ở Macao, ta sẽ bỏ lỡ phần quan trọng hơn của bức tranh mà bóng bàn Anh đang vẽ ra trong hai tuần tới. Anna Hursey, đồng đội của Jarvis và hiện xếp hạng 37 thế giới, có lá thăm dễ thở hơn ở vòng đầu tiên khi gặp Leong On Na, hạng 475 và nhận suất đặc cách. Cô sẽ thi đấu lúc 13 giờ 15 phút giờ London. Nhưng cụm từ “dễ thở” trong bóng bàn quốc tế hiện nay chỉ là ảo giác ngắn. Nếu vượt qua vòng 1, cô gái xứ Wales gần như chắc chắn đối mặt một hạt giống hàng đầu, với kịch bản không loại trừ Miwa Harimoto. Điều đáng nói không nằm ở vòng đấu, mà nằm ở chặng đường ngay sau đó: WTT China Smash, khởi tranh từ ngày 1 tháng 10 tại Bắc Kinh. Tại Bắc Kinh, Hursey sẽ đánh đôi nữ với Shi Xunyao – tay vợt hạng 16 thế giới, một sản phẩm tiêu biểu của hệ thống huấn luyện Trung Quốc. Thoạt nhìn, đây giống một suất đánh đôi vinh dự, một cơ hội để cô gái 19 tuổi được chạm vào đẳng cấp. Nhưng cú bắt tay này còn có tầng sâu hơn. Shi Xunyao không chỉ là người đánh cặp. Cô ấy, cùng với huyền thoại Ma Lin và huấn luyện viên John Murphy ở khu vực băng ghế, đang mở cho Hursey một lớp học mà không học viện nào ở châu Âu có thể bán. Cần đọc sự kiện này theo đúng bản chất: cú bắt cặp này là một quyết định phát triển tài năng dài hạn. Nó không thể xếp vào loại canh bạc thắng thua ngay tại giải. Ghép Hursey với một tay vợt Trung Quốc hàng đầu là cách để cô ấy bước vào môi trường tập luyện, quan sát cách người Trung Quốc xử lý bóng, di chuyển và đọc đối thủ mỗi ngày. Giá trị của một tuần như vậy thường lớn hơn nhiều trận thắng ở các giải hạng trung. Điều này giải thích vì sao Hursey nói đến cơ hội này với sự phấn khích thay vì áp lực thành tích. Với Jarvis, tình thế ngược lại nhưng cũng nằm trong logic đó. Anh có thể thua Matsushima ở vòng 1 Macao, và thua trước một tay vợt số 3 thế giới không phải là thất bại về mặt phát triển. Điều đáng theo dõi là anh giữ được bao nhiêu điểm số trong những pha bóng ngắn, cách anh xử lý giao bóng và tấn công ở quả thứ ba – những yếu tố quyết định trước một đối thủ có tốc độ và độ xoáy thuộc nhóm hay nhất thế giới. Từng theo dõi các tay vợt Anh ở những giải đấu kiểu này, tôi nhận thấy ranh giới giữa thất bại chấp nhận được và sự sụp đổ tinh thần thường nằm ở việc họ có dám thử phương án B sau khi mất ván đầu hay không. Jarvis buộc phải thử. Chuyện quan hệ bóng bàn Anh – Trung cũng cần nhìn kỹ hơn. Gavin Evans, Giám đốc phát triển thành tích của Table Tennis England, không giấu tham vọng khi nói về cơ hội mà Ma Lin và John Murphy mang lại. Chuyện này không dừng ở một hai buổi tập lấy lệ. Mối quan hệ này cho phép các tay vợt Anh tiếp cận giáo án, phòng tập và cách vận hành của một cường quốc bóng bàn. Đối với một quốc gia từng nhiều năm đứng ngoài nhóm tranh huy chương, việc đưa vận động viên vào “bên trong” hệ thống Trung Quốc là một lợi thế chiến lược khó định lượng bằng bảng xếp hạng. Lịch thi đấu liền mạch từ Macao đến Bắc Kinh cũng là một thông điệp. Thay vì bay về Anh để tập luyện theo giáo án cũ, đội tuyển chọn ở lại Viễn Đông, dồn toàn bộ quãng thời gian vào Trung tâm thể thao quốc gia. Với một tay vợt trẻ, việc được duy trì nhịp thi đấu, ăn ngủ và tập luyện trong cùng một khu vực với các đối thủ mạnh là điều không thể mua bằng tiền bản quyền truyền hình. Hursey gọi đó là cơ hội tuyệt vời; người làm công tác phát triển gọi đó là chi phí tối ưu để rút ngắn đường cong trưởng thành. Điều thú vị là sự chú ý của giới chuyên môn lại đổ dồn về cặp đôi nữ Hursey – Shi Xunyao. Khi hai tay vợt có lối đánh khác biệt đứng cùng một chiến thuật, trận đấu đôi thường không phản ánh đúng trình độ đơn. Nhưng nếu nhìn từ góc độ tuyển trạch, đây lại là tín hiệu rõ ràng nhất về định hướng của bóng bàn Anh: họ không còn cử người sang châu Á để “cọ xát”, họ cử người sang để học giáo trình. Sự xuất hiện của Jarvis và Green ở nội dung đôi nam, cùng Green và Ho ở đôi nam phụ, cho thấy ban huấn luyện đang thử nhiều tổ hợp trong cùng một giải. Không phải tổ hợp nào cũng sẽ ở lại. Nhưng tổ hợp nào có thể tiến xa hơn, người ta sẽ biết sớm hơn nhờ cách sắp xếp này. Có một câu hỏi mà truyền thông thường bỏ qua: sau hai tuần ở Trung Quốc, các tay vợt Anh sẽ mang về điều gì ngoài điểm số? Với Jarvis, đó có thể là một lối thoát khi bị ép vào góc trái. Với Hursey, đó có thể là cách Shi Xunyao lựa chọn thời điểm tăng tốc trong một loạt bóng dài. Với đội ngũ huấn luyện, đó có thể là vài trang ghi chép về cách một huyền thoại như Ma Lin đứng bên bàn và đọc nhịp trận đấu. Thành công của chuyến đi này không nên đo bằng việc ai thắng Matsushima hay ai vào đến tứ kết đôi nữ. Nó phải được đo bằng câu hỏi sau: sau một năm nữa, Jarvis và Hursey có xử lý các tình huống mà họ từng sợ hay không? Nếu có, trận thua ở Macao sẽ trở thành một khoản đầu tư. Nếu không, những chuyến bay đến Bắc Kinh chỉ là những chuyến du lịch đắt tiền. Mọi thứ đang nằm trong tay họ.